“Hij probeert je uit, je moet hem nu écht laten zien wie de baas is!” Misschien heb je deze uitspraak wel eens gehoord op het hondentrainingsveld of van een welbedoelende buurman. Het idee dat onze honden constant bezig zijn met een “machtsstrijd” om de hoogste plek in de roedel is een van de hardnekkigste mythes in hondenland.

Maar als startcoach zie ik in de praktijk iets heel anders. Honden die “lastig” gedrag vertonen, zijn zelden uit op de wereldheerschappij. Ze zijn vaak simpelweg op zoek naar twee dingen: voorspelbaarheid en beïnvloedbaarheid.

De wetenschap in een notendop

De dominantietheorie is gebaseerd op verouderd onderzoek naar wolven die in gevangenschap leefden. Deze dieren waren vreemden van elkaar en vochten om schaarse middelen. In de vrije natuur (en bij ons thuis) werkt het anders. Een natuurlijke roedel is een familie. De ouders leiden niet door fysieke kracht, maar door wijsheid en zorg. Onze honden zien ons niet als concurrenten, maar als hun sociale anker.

Doel 1: Voorspelbaarheid (Weten waar je aan toe bent)

Stel je voor dat je op een nieuwe werkplek komt waar de regels elke dag veranderen. De ene dag mag je je voeten op tafel leggen, de volgende dag word je erom ontslagen. Je zou doodop en nerveus worden, toch?

Voor een pup of een herplaatser is onze mensenwereld vaak één groot raadsel.

• In de praktijk: Als je hond op de bank springt, doet hij dat niet om “hoger” te zitten dan jij. Hij ligt waarschijnlijk gewoon lekker zacht. Als de regel is dat de bank verboden is, wees dan consequent. Voorspelbaarheid geeft rust. Een hond die weet wat de regels zijn, ervaart minder stress en hoeft niet te “gokken” wat de bedoeling is.

Doel 2: Beïnvloedbaarheid (Controle over je eigen leven)

Dit is misschien wel het belangrijkste onderdeel van mijn coaching. Niets is zo beangstigend als het gevoel hebben dat je totaal geen invloed hebt op wat er met je gebeurt. Dit zie ik vaak bij herplaatsers die angstig zijn.

Beïnvloedbaarheid betekent dat de hond leert: “Als ik dit doe, heeft dat dit effect.”

• In de praktijk: Stel, je herplaatser vindt visite spannend. In plaats van hem te dwingen om geaaid te worden (dominante benadering), leer je hem dat hij naar zijn bench kan gaan als het hem teveel wordt. Hij beïnvloedt zijn eigen veiligheid.
• Bij een pup: Je pup leert dat hij door te gaan zitten, krijgt wat hij wil (bijvoorbeeld de voerbak of de deur die opengaat).

Waarom de “Alfa-rol” schadelijk is

Als we proberen de baas te spelen door middel van fysieke kracht of intimidatie (zoals de hond op zijn rug leggen), breken we het vertrouwen af. Een hond die stopt met ongewenst gedrag uit angst, is niet “opgevoed”, hij is geïntimideerd. Dit leidt vaak tot onvoorspelbare reacties op de lange termijn, omdat de onderliggende emotie (angst of onzekerheid) nooit is aangepakt.

Conclusie: Word een betrouwbare gids

In plaats van de strijd aan te gaan, daag ik je uit om een gids te zijn. Bied je hond een voorspelbaar leven en geef hem de tools om zijn omgeving op een positieve manier te beïnvloeden.

Wanneer je stopt met vechten om de “troon”, ontstaat er ruimte voor echte vriendschap. En dat is precies waar het bij een goede start om draait.